Logo nieuwsbode-heuvelrug.nl


Oppertuinman Theo Engbers bij de ingang van een ijskelder op Landgoed Kraaybeekerhof. "Zelfs aan het einde van de zomer was het ijs nog goed." FOTO: Marcel Bos
Oppertuinman Theo Engbers bij de ingang van een ijskelder op Landgoed Kraaybeekerhof. "Zelfs aan het einde van de zomer was het ijs nog goed." FOTO: Marcel Bos (Foto: Marcel Bos)

De hele zomer ijs zonder koelkast

Tegenwoordig heeft iedereen een koelkast, maar vroeger bestond die niet. Toch hadden de rijken midden in de zomer als ze wilden ijs in hun drankje, want zij beschikten over een ijskelder. Op Landgoed Kraaybeekerhof staat nog zo'n ijskelder, ook al is het inmiddels in vervallen staat. Er zijn linten omheen gespannen om nieuwsgierigen op afstand te houden, want er is instortingsgevaar.

door Marcel Bos

Driebergen/Rijsenburg - Theo Engbers is de zelfbenoemde oppertuinman van het Driebergse landgoed Kraaybeekerhof en hij laat het culturele erfgoed zien, dat op een afgelegen plek is te vinden.

"De ijskelder is een gemeentelijk monument," vertelt Engbers. "Er staan ook enorme bomen waarvan de wortels in het bouwwerk gaan zitten. Ik denk niet dat dat vroeger de bedoeling was geweest."

De tuinman van Kraaybeekerhof legt uit hoe die ijskelder is gemaakt en hoe dat werkt. "Vroeger zo rond 1850 lieten de notabelen een gat met een middellijn van ongeveer 5 meter en 2 meter diep in de grond graven. In het gat metselde men een dikke stenen muur als isolatie en daarbovenop maakte de arbeiders een berg met aarde dat afkomstig was van de ernaast uitgegraven vijver. Het water van de vijver bevroor in de winter. Vervolgens zaagde men het ijs in dikke blokken eruit en daar werd de hele ijskelder mee volgestapeld."

Engbers zegt dat ijs in een geïsoleerde kelderruimte zichzelf onder de 0 graden houdt en hij vertelt dat zelfs tot aan het einde van de zomer de landgoedeigenaren de beschikking hadden over ijs. Zelfs na een hete zomer. Het ijs gebruikte men ook om vlees en vis goed te houden. En op de vraag hoe men aan ijs kwam als het een hete zomer was en er in de winter helemaal geen vorst was geweest, zegt Engers lachend: "Daar hadden de rijkelui altijd wel een oplossing voor. Dan lieten ze gewoon schepen vol met ijs uit Scandinavië komen."

reageer als eerste
Meer berichten