Foto: Rene Borkent

Burgemeester: geen sheriff

Column door Frits van Schaik 

Vertoont de positie van de burgemeester in ons land veel overeenkomsten met die van de sheriff in de voor-vorige eeuw in het midden westen van de V.S. ?

De toenmalige sheriff vertegenwoordigde niet alleen het openbaar gezag, hij was verantwoordelijk voor de uitvoering van politietaken en had zelfs een belangrijke stem in het kapittel over de gang van zaken in de locale gezondheidszorg of wat er voor doorging in die tijd.

De huidige burgemeester is de spil in de gemeentelijke organisatie. Zo neemt hij de eerste plaats in in het zogeheten veiligheidscircuit.

Deze boegbeeldfunctie van de burgemeester betekent eveneens zijn of haar kwetsbaarheid. Hier en daar leidt dit tot spanningen. Laten we Haarlem maar eens onder de loep nemen. Een grote groep burgers heeft onlangs demonstratief voor het gemeentehuis steun betuigd aan burgemeester Jos Wienen. Deze burgervader wordt niet alleen bedreigd; zijn bewegingsvrijheid is ook beperkt. Hij is niet de enige burgemeester in ons land die onder forse politiebewaking staat. Diverse collega's van hem ondergaan momenteel hetzelfde lot. Alles lijkt erop dat verschillende gemeenten in ons land ervaren wat onder de 'Spaanse furie' wordt verstaan.

Aan de rust en vree in het ogenschijnlijk zo vreedzame polderlandschap lijkt abrupt een eind te zijn gekomen. Er breekt natuurlijk geen revolutie of burgeroorlog uit, maar de veiligheid en zelfs onaantastbaarheid van het gemeentebestuur in algemene zin lijken op losse schroeven komen te staan.

Er mag geen geen enkel misverstand over bestaan dat de burgemeester een, zoals dat wordt genoemd, brede maatschappelijke functie uitoefent. Hij of zij is, in velerlei opzicht, de praatpaal voor wie dan ook. Dat mag er nooit toe leiden dat hij of zij schietschijf dreigt te worden.

Of we nu een direct door de bevolking gekozen burgemeester hebben of niet, of een door de gemeenteraad indirect gekozen 'eerste burger', het is absoluut van de zotte dat criminele clubs op de een of andere manier het gemeentebestuur, veelal in de personificatie van de burgemeester onder druk zetten. Het gaat zelfs zo ver dat criminele organisaties infiltreren in raadsfracties om op die manier het beleid van de gemeente op een aantal punten te beinvloeden. Lukt dat niet dan kan de pleuris uitbreken. Hoe nu verder met dit veel geprezen en door nagenoeg iedereen omarmde gemeentebestuur ? Criminelen denken daar anders over. Zonneklaar is dat niet het recht van de sterkste geldt. Onze samenleving heeft zoveel kracht in zich, om het vrij en onafhankelijk opereren van het gemeentebestuur en zijn medewerkers te garanderen.

Dus: ook een burgemeester die in geen enkel opzicht iets weg heeft van een sheriff. Hij mag er zelfs niet eens op lijken……. Mankeert het daaraan? Dan is er nog wat werk aan de winkel.

Meer berichten