Foto: Ellis Plokker

Nederland in de Eerste Wereldoorlog

door Ellis Plokker

Topstukken in Museum Huis Doorn

Op zondag 11 november is het precies honderd jaar geleden dat de Eerste Wereldoorlog ten einde kwam. Op 11 november 1918 werd in Frankrijk een wapenstilstand getekend. Cornelis van der Bas, conservator bij Museum Huis Doorn, vertelt dat Nederland in die oorlog neutraal bleef, maar dat de oorlog toch grote gevolgen had voor het leven in ons land.

Doorn – Van der Bas zegt dat er ongeveer een miljoen Belgische vluchtelingen naar ons land kwamen, terwijl Nederland zelf toen maar zo'n zes miljoen inwoners had. Ze werden opgevangen in kampen en bij particulieren, ook in Doorn. De meeste vluchtelingen kwamen uit Antwerpen en kwamen met een fiets of te voet. Er kwamen ook Belgische soldaten, die in kampen werden geïnterneerd. Nederland presenteerde zich in Europa zo als gastvrij land. Bovendien gingen Nederlandse mannen voor langere tijd van huis, want het Nederlandse leger werd gemobiliseerd om de neutraliteit te bewaken. Het werk dat mannen op het land, in de fabriek of in de winkel deden, werd door vrouwen overgenomen. Van der Bas: "Dat zorgde ervoor dat de positie van vrouwen belangrijker werd en dat had gevolgen voor de emancipatie van vrouwen. Vrouwen kregen in 1919 dan ook algemeen kiesrecht."

In het paviljoen van het museum zijn diverse topstukken uit de Eerste Wereldoorlog te zien, zoals een speelfort. Van der Bas: "Nederlandse soldaten verveelden zich aan het front. Dit fort is gemaakt door een Nederlandse soldaat voor zijn neefje." Na de oorlog kwam de Duitse keizer naar ons land, maar België, Frankrijk en Groot-Brittannië zagen hem als oorlogsmisdadiger. Van der Bas: "Daardoor kwam Nederland internationaal in een benarde positie terecht. Het heeft de verhoudingen, met name met België, tot ver in de jaren '30 beïnvloed. Het Belgenmonument in Amersfoort is daardoor pas in 1937 ingewijd." In Museum Huis Doorn is een vaas te zien, een geschenk van koningin Wilhelmina aan de Duitse keizer voor zijn zeventigste verjaardag. Wilhelmina heeft de keizer toestemming gegeven om hier te verblijven, maar heeft hem dan ook nooit bezocht.

Meer berichten