Els Wintjes (1934) was in haar jonge tienerjaren een onbevreesde durfal. FOTO: Hanny van Eerden
Els Wintjes (1934) was in haar jonge tienerjaren een onbevreesde durfal. FOTO: Hanny van Eerden

'n Riskant knallende jaarwisseling

Door Hanny van Eerden

Strenge winters van toen

Op warme zomers volgen vaak strenge winters. Die ervaring heeft Els Wintjes en een enkele weerdeskundige verwacht voor deze winter inderdaad veel sneeuw en ijs.

Ook 'boerenwijsheden' en andere voortekenen wijzen op langdurig winterweer. Of deze winter die van 1946-1947 gaat evenaren, is nog maar de vraag. "De zomer van 1946 bracht meer muggen dan regen en was lang en warm," zegt Wintjes. "We maakten toen een kanotocht op laag water in de Rijn. Maanden later vroren alle rivieren dicht en lag de binnenvaart stil." Wintjes groeide op in Nijmegen. "Zo liepen en reden we - per auto - over dik ijs in de Waal. Dat was nogal een beleving. Zelfs de nonnen stopten met bidden en kwamen kijken. Schaatsen kon daar niet, omdat aan elkaar klevende brokken ijs het te hobbelig maakten. Dat deden we in groepen op de ijsbaan met warme chocolade en erwtensoep, net zoals nu. Een deel van 'onze' verlichte ijsbaan lag vanaf het einde van de middag in het donker. Daar schaatsten we meestal, tot paniek van de surveillerende nonnen, die ons ver van de jongens wilden houden en niet al 'hun' meisjes herkenden." Met de jaarwisseling viel een korte depressie in. Wintjes: "Die vierden we toen ook gezamenlijk mét oliebollen. We wilden die winter echter wel flink knallen met verzamelde munitie uit de bossen bij Groesbeek. We kenden het verschil tussen een granaat en een boobytrap, dankzij gesprekken met de vele militairen in onze omgeving. Eerder bonden we bij sneeuw ook wel onze sleeën achter militaire voertuigen, totdat we daarvoor voor het Gerecht werden gesleept - al is deze zaak uiteindelijk geseponeerd." Het was Wintjes en consorten met de jaarwisseling te doen om kruit. "Daarvoor sloegen we de koppen van de granaten af en haalden we de kruitzakjes leeg," zegt zij. "De groene staafjes rolden we strak in een krant. Zodra we het lont aan de uiteinden aanstaken, vlogen de meeste maaksels kokend in het rond. Als ze te dicht bij glas-in-loodramen kwamen, smolt het lood. Het was een levensgevaarlijke, maar leuke jaarwisseling."

Meer berichten