Foto:

Voldoende geld jeugdzorg? Hoe dan?

column Frits van Schaik

Het is kommer en kwel met de financiering van de jeugdzorg bij veel gemeenten in ons land. Dat geldt ook voor de ogenschijnlijk welvarende gemeente Utrechtse Heuvelrug. Zorgtaken die sinds 2015 op het bordje van de gemeenten terecht zijn gekomen, zijn veel duurder uitgevallen dan aanvankelijk was begroot. Inmiddels staat vast dat veel gemeenten hun budget voor de jeugdzorg met meer dan 600 miljoen euro hebben overschreden.

Ook in de gemeente moet het gemeentebudget eraan geloven. De gemeentebegroting leek rond. Vervolgens bleek dat de gemeente 6 miljoen euro minder kreeg voor zorgtaken dan zij uitgaf. Een, naar het lijkt, rampzalig vooruitzicht voor twee dorpen binnen de gemeente: Amerongen en Maarn. Het voortbestaan van de reeds lang gevestigde filialen van de openbare bibliotheek in beide kernen staat op spel. Dan hebben we het nog niet over de zwembaden in de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Als de voortekenen niet bedriegen zal het bezuinigingsmes in de sector van zwembaden uiterst effectief worden gebruikt. Ook het voortbestaan van enkele consultatiebureaus in deze gemeente staat op spel.

Velen vragen zich af hoe het komt dat een toch redelijk welgestelde gemeente als de Utrechtse Heuvelrug beschikt over een jeugdzorg die met veel problemen te kampen heeft. Volgens de gemeente verdeelt het Rijk het geld over de gemeenten op basis van bijv. het aantal bijstandsgerechtigden. Als dat aan de hoge kant is dan is de gemeente in kwestie in het nadeel. Dat geldt, hoe we er dan ook over denken, uitgerekend voor de gemeente Utrechtse Heuvelrug. Bovendien telt de gemeente veel hoog opgeleide inwoners die , als de nood aan de man komt, uitkijken naar hoogwaardige 'dure' specialistische jeugdzorg. Dat kost dus geld en veel. Om een en ander in goede banen te leiden om bijvoorbeeld te voorkomen dat een beroep wordt gedaan op te dure hulp zijn drie zogenoemde 'praktijkondersteuners jeugd' ingeschakeld om na te gaan of huisartsen jongeren met lichte problemen zelf kunnen worden geholpen.

De meeste huisartsen in Utrechtse Heuvelrug reageren positief op deze aanpak en uiten stevige kritiek op ouders die een top – behandeling voor hun kinderen eisen. Zij wijzen erop dat sinds 2015 alle betrokken partijen gezamenlijk en in goed overleg de noodzakelijke zo goed mogelijke jeugdzorg proberen te organiseren.

Zij zijn er heel duidelijk over. Volgens hen zijn zij, die artsen dus, niet verantwoordelijk voor de gestage budgetoverschrijdingen. Zij sturen niet onnodig kinderen door. Zij hameren er elke keer opnieuw op dat het budget van het Rijk permanent ontoereikend is.

Vermeldenswaard is dat de VNG zeer onlangs in brandbrief in een dagblad de noodklok heeft geluid. Volgens de VNG mogen de extra kosten die onder meer ontstaan door toenemende vraag naar jeugdhulp niet worden verhaald op de gemeenten. Als dat niet wordt rechtgezet dan wil de VNG de gedecentraliseerde taken weer bij het rijk leggen. De budgetten van de gemeenten zijn niet meegegroeid met het aantal jongeren dat behoefte heeft aan jeugdzorg, meent de VNG. Dit is klare taal waar Rutte en de zijnen het mee kunnen doen. Lichtpuntje is overigens wel dat het kabinet bereid is enkele honderden miljoenen euro's te reserveren om gemeenten de helpende hand te bieden bij de financiering van de jeugdzorg. Het wordt tijd ook.

(f.schaik@planet.nl)

Meer berichten