Dorpsecoloog Paul Minken op een veld met veel variatie in bloemen. FOTO: Ellis Plokker
Dorpsecoloog Paul Minken op een veld met veel variatie in bloemen. FOTO: Ellis Plokker (Foto: Ellis Plokker)

Bermbeheer biedt kansen voor natuur

door Ellis Plokker

Dorpsecoloog over biodiversiteit

Dorpsecoloog Paul Minken laat zien wat het bermbeheer in het buitengebied van de Utrechtse Heuvelrug oplevert voor biodiversiteit. Dat is heel belangrijk, want in bermen met meer diversiteit komen meer verschillende insecten voor. En die staan op het menu van vogels en andere dieren.

Doorn – Minken legt uit dat er in het buitengebied van Doorn en Driebergen bermen zijn waar wel bloemen staan, maar de diversiteit niet zo groot is. Er zijn andere stukken waar iets meer soorten staan en er zijn ook bermen waar veel soortenrijkdom is. "Op de stukken waar het niet zo goed gaat, staan planten zoals fluitenkruid en smeerwortel. Dat is wel mooi, maar we hebben ook bermen nodig met bloemen die op armere grond groeien, zoals de ratelaar." Die bloemen trekken andere insecten aan, en die insecten zijn voedsel voor andere dieren. Minken: "Het is belangrijk om veel verschillende soorten planten en insecten in de bermen te hebben, ook voor de mens, want zonder insecten kunnen wij niet overleven. We hebben insecten nodig voor de bestuiving van bijvoorbeeld fruitbloemen en graan."

De verscheidenheid aan soorten van zowel dieren als planten is de laatste jaren enorm hard achteruit gegaan. Er zijn steeds minder insecten en daardoor ook minder vogels als patrijzen en fazanten. De bermen in het buitengebied grenzen soms aan percelen landbouw. Minken: "Die grond wordt bespoten om ongedierte te bestrijden. Dat is heel begrijpelijk, maar ook dodelijk voor andere insecten. Met genoeg insecten en vogels kunnen we plagen bestrijden zonder gif, maar dat vraagt wel om een andere vorm van landbouw. Daar wordt nu veel onderzoek naar gedaan."

Natuurlijke bermen vormen een deel van de oplossing van het probleem: hoe meer soorten planten, hoe meer soorten insecten. Volgens Minken zijn er veel nuttige insecten, zoals roofkevers en wantsen. Zij jagen, net als roofvogels, op insecten die een gevaar zijn voor de gewassen in de landbouw. En roofvogels kunnen bijvoorbeeld ook muizenplagen voorkomen. Minken zou graag buffers langs de velden creëren, met een strook met lagere struiken en een strook met bloemen en kruiden. Zo werkt de landbouw samen met de natuur, want in die buffers kunnen dieren leven. "Sommige bedrijven zijn daar al mee bezig, maar het kost geld. En boeren hebben ook te maken met beperkte financiën, heel begrijpelijk." In de toekomst gaan we plagen op deze manier bestrijden, volgens Minken.

Minken ziet kansen voor mooiere, natuurlijkere bermen, want die verbinden verschillende natuurgebieden met elkaar. Als ecoloog probeert hij daarom bermen zo te maaien, dat meer verschillende planten een kans krijgen. Minken: "Het werkt, dat zien we terug in dit stuk berm bij Driebergen. Hier groeien meer verschillende soorten wilde bloemen, zoals de koekoeksbloem en zelfs kleine orchideeën."

Meer berichten